Ana sayfa/KKDİK CMR Maddeleri ve 31 Aralık 2026 Tam Kayıt
KKDİK CMR Maddeleri ve 31 Aralık 2026 Tam Kayıt
KKDİK kayıt takviminde 31 Aralık 2026, yalnızca yılda 1.000 ton ve üzeri maddeler için değil; belirli eşikleri sağlayan CMR maddeleri için de tam kayıt son tarihidir. Yani düşük tonajda çalışan bir firma bile, maddesi CMR 1A veya 1B ise en erken kayıt dalgasının içine girebilir.
CMR nedir?
CMR, üç zararlılık sınıfının kısaltmasıdır:
- C — Kanserojen (SEA Yönetmeliği Ek-1, bölüm 3.6)
- M — Eşey hücre mutajenitesi (bölüm 3.5)
- R — Üreme sistemi için toksik (bölüm 3.7)
KKDİK açısından belirleyici olan kategori 1A ve 1B‘dir. Kategori 2 maddeler bu kapsama girmez. Aynı üç sınıf, KKDİK’in 47 nci maddesinde yüksek önem arz eden madde ölçütlerinin de ilk üç bendidir — yani bir CMR 1A/1B maddesi ileride Ek-14 izin listesine de alınabilir.
Türkiye envanterinde kaç CMR maddesi var?
KKDİK ekindeki harmonize sınıflandırma listesinden çıkardığımız 6.212 maddelik açık veri seti üzerinde saydık:
| Zararlılık | Madde sayısı |
|---|---|
| CMR 1A/1B — toplam (tekil madde) | 1.072 |
| Kanserojen 1B | 810 |
| Mutajen 1B | 420 |
| Kanserojen 1A | 171 |
| Üreme sistemi için toksik 1B | 162 |
| Üreme sistemi için toksik 1A | 21 |
Alt satırların toplamı 1.072’den büyüktür, çünkü bir madde birden fazla sınıfta yer alabilir. Örneğin benzen hem Kanserojen 1A hem Mutajen 1B’dir.
Envanterin tamamı içinde CMR 1A/1B oranı yaklaşık %17‘dir. Sucul zararlı maddelerle birlikte 31 Aralık 2026’ya tabi toplam madde sayısı 1.950 olur — envanterin %31,4‘ü. Ayrıntı: 31 Aralık 2026 tam kayıt.
Sanayide sık görülen CMR maddelerinden örnekler
| Madde | CAS | KKDİK ekindeki sınıflandırma |
|---|---|---|
| Benzen | 71-43-2 | Kans. 1A, Muta. 1B |
| Vinil klorür | 75-01-4 | Kans. 1A |
| Krom (VI) trioksit | 1333-82-0 | Kans. 1A, Muta. 1B, Ürm. Sis. Tok. |
| Kadmiyum | 7440-43-9 | Kans. 1B |
Dikkat: AB CLP sınıflandırması ile birebir aynı değil
Bu en sık yapılan hatadır. Firmalar tedarikçinin AB güvenlik bilgi formundaki sınıflandırmaya bakıp karar veriyor. KKDİK ekindeki harmonize liste ile AB CLP Ek-6 listesi her maddede aynı değildir.
Somut örnek: formaldehit (CAS 50-00-0), KKDİK ekinde Kanserojen kategori 2 olarak yer alır; AB CLP’de ise Kanserojen 1B’dir. Yani AB tarafında CMR 1B sayılan bu madde, KKDİK’in 31 Aralık 2026 CMR eşiği açısından kategori 2 olduğu için farklı değerlendirilir.
Kural: sınıflandırmayı KKDİK ekinden doğrulayın, AB kaynağından varsaymayın. İki mevzuatı birlikte yürütüyorsanız KKDİK ve AB REACH iki yönlü uyum sayfamıza bakın.
İkinci uyarı: listede olmamak muaf olmak değildir
6.212 maddenin 3.939‘unda harmonize zararlılık ifadesi (H kodu) bulunuyor; 2.273‘ünde bulunmuyor. Harmonize sınıflandırması olmayan bir madde, zararsız olduğu için değil, henüz harmonize edilmediği için listede boştur.
Bu durumda sınıflandırma sorumluluğu size aittir: kendi verinizle SEA Yönetmeliği ölçütlerine göre sınıflandırırsınız ve sonuç CMR 1A/1B çıkarsa 31 Aralık 2026 yükümlülüğü doğar. Bkz. SEA sınıflandırma yaklaşımı.
CMR maddesi olan firma ne yapmalı?
- Envanterinizi CAS bazında tarayın. Ürün adı değil, CAS numarası üzerinden eşleştirin — aynı madde farklı ticari adlarla gelebilir.
- Harmonize sınıflandırmayı KKDİK ekinden doğrulayın. Tedarikçi GBF’sine değil, ekin kendisine bakın.
- Harmonize kaydı yoksa kendiniz sınıflandırın ve gerekçeyi belgeleyin.
- Tonajınızı yıllık takip edin. CMR eşiği tonajla birlikte değerlendirilir — bkz. yıllık tonaj takibi.
- Tam kayıt dosyasını erken başlatın. CMR maddelerinde veri gereksinimi ağırdır; kimyasal güvenlik raporu ve maruz kalma senaryoları zaman ister.
- Ek-14 riskini de hesaba katın. CMR 1A/1B, izin listesine aday olma ölçütüdür.
ONAY Mühendislik ne yapar?
Madde envanterinizi CAS bazında KKDİK harmonize listesiyle eşleştirir, CMR 1A/1B çıkanları ve 31 Aralık 2026 yükümlülüğünü rapor ederiz; harmonize kaydı olmayan maddeler için SEA sınıflandırmasını yapar, tam kayıt dosyasını ve kimyasal güvenlik raporunu hazırlarız. İletişime geçin.
Veri kaynağı: KKDİK harmonize sınıflandırma listesinden türetilen 6.212 maddelik açık veri seti (CC BY 4.0). Sınıflandırma dayanağı: KKDİK Yönetmeliği ve SEA Yönetmeliği Ek-1. Takvim dayanağı: RG 23.12.2023 / 32408 değişiklik yönetmeliği. İlgili sayfalar: kayıt takvimi · zararlılık sınıfları ve H ifadeleri.