SVHC (Substances of Very High Concern), insan sağlığı veya çevre için ciddi endişe doğuran maddelerdir; kanserojen, mutajen, üreme sistemine toksik, PBT/vPvB gibi özellikler taşırlar.
SVHC nedir?
SVHC, “Substances of Very High Concern” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede yüksek önem arz eden maddeler olarak geçer. AB REACH Tüzüğü’nde ve onun Türkiye’deki karşılığı olan KKDİK’te aynı mantıkla tanımlanır: insan sağlığı veya çevre üzerinde ciddi, çoğu zaman geri dönüşü olmayan etkileri olabilecek maddelerdir.
Bir madde üç yoldan biriyle SVHC olarak tanımlanır:
- CMR: kanserojen, mutajen veya üreme sistemine toksik, kategori 1A ya da 1B.
- PBT / vPvB: kalıcı, biyobirikimli ve toksik; ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli.
- Eşdeğer endişe: endokrin bozucular gibi, yukarıdakilerle aynı düzeyde endişe doğuran maddeler.
Bu özellikleri taşıyan maddeler önce aday listeye alınır. Aday liste bir yasak listesi değildir; bilgilendirme yükümlülüğünü başlatır ve maddenin ileride izne tabi maddeler listesine girmesinin ilk adımıdır. Sınıflandırma tarafı için zararlılık sınıfları ve H ifadeleri sayfasına bakabilirsiniz.
Bu maddeler aday listeye alınır ve zamanla izne tabi olabilir. Eşya içinde belirli konsantrasyon ve tonajın üzerinde SVHC bulunması durumunda bildirim ve bilgilendirme yükümlülüğü doğar.
ONAY Mühendislik, ürünlerinizdeki SVHC durumunu değerlendirir ve bildirim yükümlülüklerini yönetir.
SVHC Listesine Girmenin Sonuçları
Bir maddenin yüksek önem arz eden madde olarak belirlenmesi, o maddeyi doğrudan yasaklamaz; ancak zincirleme yükümlülükler başlatır. Madde eşyada ağırlıkça binde birin üzerinde bulunuyorsa, eşyayı tedarik eden taraf alıcıya güvenli kullanım bilgisini vermekle yükümlüdür. Ayrıca madde ileride izne tabi maddeler listesine alınabilir; bu da belirli bir tarihten sonra izin olmadan kullanımın durması anlamına gelir.
Eşyadaki Madde Bildirimi
Yükümlülük yalnızca kimyasal üreten firmaları değil, eşya üreten ve ithal eden firmaları da kapsar. Kablo yalıtımı, conta, kaplama, boya katmanı veya elektronik bileşen gibi eşya parçalarında SVHC bulunması mümkündür. Bu nedenle eşya ithalatçılarının tedarikçilerinden bileşim beyanı istemesi ve eşiği aşan maddeler için bildirim yükümlülüğünü değerlendirmesi gerekir.
Tedarik Zincirinden Bilgi Toplama
Uygulamada en zorlayıcı adım, çok kademeli tedarik zincirinden güvenilir bileşim bilgisi elde etmektir. Genel nitelikli uygunluk beyanları yeterli değildir; beyanın hangi listenin hangi güncellemesine dayandığı ve hangi parça için verildiği açıkça belirtilmelidir. Sözleşmelere listenin güncellenmesi hâlinde bildirim yükümlülüğü eklemek, sonradan yapılacak toplu sorgulama yükünü büyük ölçüde azaltır.
Alternatif Madde Değerlendirmesi
SVHC listesine giren bir madde için ikame arayışı, izin süreci başlamadan önce yürütüldüğünde çok daha düşük maliyetlidir. İkame değerlendirmesinde yalnızca teknik performans değil, alternatif maddenin kendi tehlike profili ve mevzuat geleceği de dikkate alınmalıdır. Benzer yapıdaki bir alternatife geçmek, birkaç yıl içinde aynı sorunu tekrar yaşamak anlamına gelebilir.
Belgelendirme ve Denetim Hazırlığı
Denetimlerde istenen temel belge, hangi ürün veya eşya için hangi tarihte hangi SVHC listesi sürümüyle karşılaştırma yapıldığını gösteren kayıttır. Bu kaydın tarih damgalı tutulması, listenin sonradan güncellenmiş olması durumunda firmanın o tarihteki yükümlülüğünü yerine getirdiğini kanıtlar. Kayıt tutulmadığında, madde bulunmasa dahi uygunluk gösterilemez.
SVHC hakkında sık sorulan sorular
SVHC ne demek?
SVHC, İngilizce Substances of Very High Concern ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçesi yüksek önem arz eden maddelerdir. İnsan sağlığı veya çevre üzerinde ciddi ve çoğu zaman geri dönüşü olmayan etkileri olabilecek maddeleri tanımlar.
Bir madde hangi özelliklerle SVHC sayılır?
Kanserojen, mutajen veya üreme sistemine toksik (CMR) kategori 1A ya da 1B olması; kalıcı, biyobirikimli ve toksik (PBT) ya da çok kalıcı ve çok biyobirikimli (vPvB) olması; ya da endokrin bozucular gibi eşdeğer düzeyde endişe doğurması hâlinde madde SVHC olarak tanımlanabilir.
SVHC listesinde olmak maddenin yasak olduğu anlamına mı gelir?
Hayır. Aday listeye girmek maddeyi doğrudan yasaklamaz; tedarik zincirinde bilgilendirme yükümlülüğünü başlatır ve maddenin ileride izne tabi maddeler listesine alınmasının önünü açar.
Eşyada SVHC eşiği nedir?
Eşyanın içindeki SVHC ağırlıkça binde birin (%0,1) üzerindeyse, eşyayı tedarik eden taraf alıcıya güvenli kullanım için yeterli bilgiyi vermekle yükümlüdür.
İlgili sayfalar
Süreciniz için ONAY Mühendislik ile iletişime geçin.
Yönetmeliğin resmî tam metni: KKDİK Yönetmeliği — Resmî Gazete.