Karışımların zararlılık sınıflandırması, çoğu zaman test yerine bileşen verilerinden hareketle hesaplama yöntemiyle yapılır.
Yöntem; her bileşenin sınıflandırması ve konsantrasyonu, ilgili konsantrasyon limitleri ve toplama (additivity) kuralları kullanılarak karışımın sınıfının belirlenmesine dayanır. Sağlık ve çevre zararlılıkları için köprüleme (bridging) kuralları da uygulanabilir.
Doğru hesaplama, doğru etiket ve GBF’nin temelidir. ONAY Mühendislik karışım sınıflandırmasını mevzuata uygun yapar.
Karışımda sınıflandırma nasıl belirlenir
Karışımın zararlılığı, bileşenlerin sınıflandırması ve konsantrasyonları üzerinden hesaplanır. Her zararlılık sınıfı için tanımlı konsantrasyon sınırları vardır; bileşen bu sınırın üzerindeyse karışım o sınıfa girer. Hesap, bileşen bazında değil sınıf bazında yapılır.
Köprüleme ilkeleri
Benzer bir karışım için test verisi varsa, seyreltme veya parti farkı gibi durumlarda köprüleme ilkeleri uygulanabilir. Bu yol yeni test gerektirmez ama gerekçesi dosyada yazılı olmalıdır; denetimde sorulan şey sonuç değil, sonuca nasıl varıldığıdır.
Hesabı belgeleyin
Sınıflandırma hesabını bileşen listesi, oranlar ve kullanılan sınır değerlerle birlikte saklayın. Formülasyon değiştiğinde aynı tabloyu güncelleyerek yeniden hesaplamak, sıfırdan başlamaktan çok daha hızlıdır.
Bileşen verisi eksikse
Bileşenin sınıflandırması bilinmiyorsa karışım sınıflandırması da yapılamaz. Bu durumda tedarikçiden güncel güvenlik bilgi formu ve sınıflandırma bilgisi istenir. Eksik veriyle yapılan tahmini sınıflandırma, denetimde en zor savunulan durumlardan biridir.
Formülasyon değişince yeniden hesaplayın
Küçük oran değişiklikleri bile sınır değerlerin üstüne veya altına geçilmesine yol açabilir. Her formülasyon revizyonunda sınıflandırma hesabını tekrarlamak, etiket ve UFI kodunun da güncel kalmasını sağlar.
Hesaplama Yönteminde Sık Yapılan Hatalar
Karışım sınıflandırmasında en sık karşılaştığımız hata, bileşen konsantrasyonlarının saf madde yüzdesi yerine ticari ürün yüzdesi üzerinden alınmasıdır. İkinci sık hata, katkı etkisi gösteren bileşenlerin ayrı ayrı eşik altında kaldığı gerekçesiyle toplamda değerlendirilmemesidir. Üçüncüsü ise SEA Yönetmeliği ekindeki özel konsantrasyon sınırlarının, genel sınır değerlerin yerine geçtiğinin gözden kaçırılmasıdır.
Test Verisi Ne Zaman Gerekir
Hesaplama yöntemi her tehlike sınıfı için geçerli değildir. Cilt aşındırma, ciddi göz hasarı ve solunum hassaslaştırıcılığı gibi sınıflarda köpürtücü, yüzey aktif veya pH uç değerli karışımlarda hesaplama gerçek etkiyi olduğundan hafif gösterebilir. Bu durumlarda karışımın kendisi üzerinde yapılmış test verisi veya köprüleme ilkeleri devreye girer; hangi yolun seçildiği güvenlik bilgi formunun 16. bölümünde gerekçesiyle belirtilmelidir.
İlgili sayfalar
Süreciniz için ONAY Mühendislik ile iletişime geçin.
Yönetmeliğin resmî tam metni: KKDİK Yönetmeliği — Resmî Gazete.
Hesaplanan sınıflandırma sonucu doğrudan MSDS belgesinin 2. ve 3. bölümlerine işlenir; karışım sınıflandırması değişirse form da yenilenir.