SEA (CLP) kapsamında zararlılıklar; fiziksel, sağlık ve çevresel olmak üzere sınıflara ayrılır ve her biri standart H (Hazard) ifadeleriyle tanımlanır.
Fiziksel zararlılıklar (alevlenirlik, patlayıcılık vb.), sağlık zararlılıkları (akut toksisite, ciltte aşınma, kanserojenlik vb.) ve çevresel zararlılıklar (sucul toksisite) ilgili H kodlarıyla etikette belirtilir; önlem için P (Precautionary) ifadeleri eklenir.
Doğru H/P ataması, uyumlu etiket ve GBF için şarttır. ONAY Mühendislik sınıflandırma ve ifade atamasını yapar.
H ifadeleri neyi anlatır
Zararlılık ifadeleri, maddenin hangi tür zarara yol açtığını standart bir dille anlatır. Kod harfi kategoriyi gösterir: fiziksel zararlar, sağlık zararları ve çevresel zararlar. Etiketteki her H ifadesi, sınıflandırmada belirlenmiş bir zararlılık sınıfının doğrudan karşılığıdır.
Sınıf, kategori ve ifade ilişkisi
Önce zararlılık sınıfı belirlenir, sonra kategori (şiddet derecesi), en son o kategoriye karşılık gelen H ifadesi yazılır. Kategori değişirse ifade de değişir. Bu yüzden formülasyondaki küçük bir oran değişikliği etiketin tamamını etkileyebilir.
Sık yapılan hata
En yaygın hata, eski etiketten kopyalanan H ifadeleridir. Bileşenlerden birinin sınıflandırması güncellendiğinde etiket ve güvenlik bilgi formu birlikte yenilenmelidir; sadece birini güncellemek denetimde çelişki olarak görünür.
P ifadeleri ve etiket alanı
Önlem ifadeleri, ürünün güvenli kullanımı için gereken davranışı anlatır. Etiket alanı sınırlı olduğunda en kritik olanlar seçilir; seçim keyfî değildir, zararlılık sınıfına göre önceliklendirilir. Bu seçimin gerekçesi de dosyada tutulmalıdır.
Küçük ambalajlarda ne değişir
Çok küçük ambalajlarda bazı unsurlar için kolaylık tanınır, ancak bu kolaylık gerekçelendirilmelidir. Zararlılık piktogramları ve uyarı kelimesi çoğu durumda korunur; kısaltma yapılacak yer genellikle önlem ifadeleridir.
Denetimde neye bakılır
Denetçi önce piktogram ve uyarı kelimesinin sınıflandırmayla uyumuna, sonra H ve P ifadelerinin eksiksizliğine bakar. Üçüncü kontrol, etiketteki bilgilerin güvenlik bilgi formuyla tutarlılığıdır.
Zararlılık Sınıfları ile Etiket Arasındaki Bağ
Zararlılık sınıfları belirlendikten sonra etiketin tüm unsurları bu karardan türetilir; piktogram, uyarı kelimesi, H ifadeleri ve P ifadeleri ayrı ayrı seçilmez. Bu nedenle bir bileşen değişikliği sonucunda zararlılık sınıfları güncellendiğinde etiket baskısının ve güvenlik bilgi formunun aynı anda revize edilmesi gerekir; aksi hâlde iki belge birbiriyle çelişir.
İlgili sayfalar
- CLP Nedir? Piktogramlar ve Uyarı Kelimeleri
- SEA / CLP Hizmeti
- Güvenlik Bilgi Formu Örneği
- Etiketleme Danışmanlığı
Süreciniz için ONAY Mühendislik ile iletişime geçin.
Yönetmeliğin resmî tam metni: KKDİK Yönetmeliği — Resmî Gazete.
H ifadeleri hem ürün etiketinde hem de MSDS belgesinin 2. bölümünde (Zararlılık tanımlanması) yer alır; iki kaynak birebir aynı olmalıdır.