Ana sayfa/KKDİK Terimler Sözlüğü — KKS, MBDF, LoA, UFI, PCN ve Diğer Terimler
KKDİK Terimler Sözlüğü — KKS, MBDF, LoA, UFI, PCN ve Diğer Terimler
KKDİK (Turkey REACH), REACH, SEA (CLP) ve UFI/PCN süreçlerinde en çok karşılaşılan 25 terimin tanımı. Her tanım, ONAY Mühendislik’in konuya ayrılmış ayrıntılı sayfasına bağlanır. 2010’dan bu yana yürütülen 300’den fazla lider dosya ve 1.300’den fazla ortak kayıt deneyimine dayanır.
Hızlı geçiş: Alt kullanıcı · Ara madde · Erişim Mektubu (LoA) · Eşya içindeki madde · Geçici kayıt · Güvenlik Bilgi Formu (GBF/SDS) · IUCLID · Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR) · KKDİK · KKS (Kimyasal Kayıt Sistemi) · Lider kayıtçı · Madde benzerliği · Maruz kalma senaryosu · MBDF (Madde Bilgisi Değişim Forumu) · Ortak kayıt ve tekil kayıt · Ön kayıt (Ön-MBDF) · PCN bildirimi · PIC (Ön Bildirimli Kabul) · Polimer · QSAR ve read-across · SEA Yönetmeliği · Teknik Bilgi Formu (TDS) · Tek temsilci · Tonaj bandı · UFI kodu
Alt kullanıcı (Downstream User)
Maddeyi kendi sınai veya mesleki faaliyetinde kullanan, üretici ya da ithalatçı olmayan firmadır. Kullanımının tedarikçinin kayıt dosyasında kapsanması, güncel güvenlik bilgi formu ve tedarik zinciri değişikliklerinin izlenmesi alt kullanıcının sorumluluğundadır.
Ayrıntılı sayfa: Alt kullanıcı
Ara madde (Intermediate)
Başka bir maddeye dönüştürülmek üzere kimyasal işlemde kullanılan maddedir. Sıkı biçimde kontrol edilen koşullarda üretilen ve kullanılan ara maddeler için azaltılmış veri gereksinimleriyle kayıt mümkündür.
EriÅŸim Mektubu (LoA) (Letter of Access)
Ortak kayıt dosyasındaki veriye atıf yapma hakkını veren belgedir. Veriyi üreten tarafın maliyetine katılan firma, LoA aracılığıyla bu veriyi kendi KKDİK kaydında kullanabilir.
Ayrıntılı sayfa: Erişim Mektubu (LoA)
Eşya içindeki madde (Substance in an article)
Eşyadan kasıtlı olarak salınması öngörülen maddeler, yılda 1 ton ve üzerinde olduğunda kayda tabi olabilir. Eşya içinde yüksek önem arz eden madde bulunması durumunda ayrıca bildirim yükümlülüğü doğabilir.
Ayrıntılı sayfa: Eşya içindeki madde
Geçici kayıt (Preliminary registration)
Tam kayıt öncesinde KKS üzerinden yapılan bireysel kayıt aşamasıdır. KKDİK kapsamındaki maddeler için 30 Eylül 2026 tarihine kadar tamamlanması gerekir.
Ayrıntılı sayfa: Geçici kayıt
Güvenlik Bilgi Formu (GBF/SDS) (Safety Data Sheet)
Tehlikeli kimyasal madde ve karışımların güvenli kullanımına dair 16 bölümlük belgedir. Türkiye pazarında KKDİK ve SEA yönetmeliğine uygun, Türkçe ve yetkili bir Kimyasal Değerlendirme Uzmanı tarafından hazırlanmalıdır. Belge ticarette MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) adıyla da anılır; MSDS, SDS ve GBF aynı belgeyi tanımlar. Ayrıntı için MSDS belgesi nedir bölümüne bakın.
Ayrıntılı sayfa: Güvenlik Bilgi Formu (GBF/SDS)
IUCLID
Kimyasal maddelere ait bilgilerin uluslararası standart formatta kaydedildiği ve teknik kayıt dosyalarının hazırlandığı yazılımdır. KKDİK ve REACH kayıtlarında madde kimliği, fiziko-kimyasal ve toksikolojik veriler bu formatta sunulur.
Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR) (Chemical Safety Report)
Yılda 10 ton ve üzeri kaydedilen maddeler için hazırlanan, maddenin insan sağlığı ve çevre açısından risklerini ve bu risklerin nasıl kontrol edildiğini belgeleyen kapsamlı değerlendirmedir.
Ayrıntılı sayfa: Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR)
KKDÄ°K (Turkey REACH)
Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik; AB REACH tüzüğünün Türkiye’deki karşılığıdır. Yılda 1 ton ve üzeri madde üreten veya ithal eden firmalara kayıt yükümlülüğü getirir.
KKS (Kimyasal Kayıt Sistemi) (Chemical Registration System)
Ön-MBDF, MBDF, geçici kayıt, tam kayıt ve bildirim işlemlerinin yürütüldüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ait resmî çevrimiçi platformdur.
Ayrıntılı sayfa: KKS (Kimyasal Kayıt Sistemi)
Lider kayıtçı (Lead Registrant)
Bir maddeyi kaydeden firmalar arasından, ortak kayıt dosyasını MBDF adına hazırlayıp sunan kayıtçıdır. Veri toplama, veri boşluğu analizi ve dosyanın sunulmasından sorumludur.
Ayrıntılı sayfa: Lider kayıtçı
Madde benzerliÄŸi (Substance sameness)
Farklı firmalarca üretilen veya ithal edilen maddelerin aynı madde sayılıp sayılmayacağının, madde kimlik kurallarına göre belirlenmesidir. Ortak kayıt ve MBDF sisteminin temelini oluşturur.
Ayrıntılı sayfa: Madde benzerliği
Maruz kalma senaryosu (Exposure Scenario)
Bir maddenin üretim ve tüm belirlenmiş kullanımları boyunca insan ve çevrenin maddeye ne şekilde maruz kaldığını ve riskin nasıl kontrol edildiğini tanımlayan yapıdır.
Ayrıntılı sayfa: Maruz kalma senaryosu
MBDF (Madde Bilgisi DeÄŸiÅŸim Forumu) (SIEF)
Aynı kimyasal maddeyi kaydedecek firmaların verilerini paylaşmak, mükerrer testi ve gereksiz maliyeti önlemek için oluşturduğu ortak platformdur. AB REACH’teki SIEF yapısının KKDİK’teki karşılığıdır.
Ayrıntılı sayfa: MBDF (Madde Bilgisi Değişim Forumu)
Ortak kayıt ve tekil kayıt (Joint and individual submission)
Aynı maddeyi kaydeden firmaların tek bir dosyada birleşmesi ortak kayıt, firmanın tek başına dosya sunması tekil kayıttır. Seçim; maliyet, veri sahipliği ve zaman açısından farklı sonuçlar doğurur.
Ayrıntılı sayfa: Ortak kayıt ve tekil kayıt
Ön kayıt (Ön-MBDF) (Pre-MBDF enquiry)
Bir maddeyi kaydettirmek isteyen firmaların tam kayıttan önce KKS üzerinden madde kimliği, tonaj aralığı ve iletişim bilgilerini bildirdiği aşamadır. Aynı maddeyi kaydedecek firmaların MBDF’de bir araya gelmesini sağlar.
Ayrıntılı sayfa: Ön kayıt (Ön-MBDF)
PCN bildirimi (Poison Centre Notification)
Zararlı olarak sınıflandırılan karışımların acil sağlık müdahalesinde kullanılmak üzere Zehir Danışma Merkezi’ne bildirilmesidir. Karışımın bileşimi, ticari adı, UFI kodu ve ürün kategorisi istenir.
Ayrıntılı sayfa: PCN bildirimi
PIC (Ön Bildirimli Kabul) (Prior Informed Consent)
Belirli tehlikeli kimyasalların ihracat ve ithalatında önceden bildirim ve onay gerektiren uluslararası sistemdir (Rotterdam Sözleşmesi; AB’de 649/2012).
Ayrıntılı sayfa: PIC (Ön Bildirimli Kabul)
Polimer (Polymer)
KKDİK’te polimerin kendisi genel olarak kayıttan muaftır. Ancak polimeri oluşturan ve belirli oranların üzerinde bulunan monomer ve diğer reaktif maddeler, yılda 1 ton ve üzerinde olduğunda kayda tabi olabilir.
QSAR ve read-across (QSAR and read-across)
Bir maddenin özelliklerinin, benzer yapıdaki maddelerin verilerinden veya hesaplamalı modellerden tahmin edilmesini sağlayan alternatif yöntemlerdir. Hayvan testlerini azaltmak için bilimsel gerekçeyle kullanılabilir.
Ayrıntılı sayfa: QSAR ve read-across
SEA Yönetmeliği (CLP)
Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması hakkındaki yönetmeliktir; AB’deki CLP tüzüğünün Türkiye’deki karşılığıdır.
Ayrıntılı sayfa: SEA Yönetmeliği
Teknik Bilgi Formu (TDS) (Technical Data Sheet)
Bir ürünün teknik özelliklerini, uygulama ve performans bilgilerini sunan belgedir. Güvenlik Bilgi Formu’ndan farklı olarak zararlılığa değil, ürünün teknik kullanımına odaklanır.
Ayrıntılı sayfa: Teknik Bilgi Formu (TDS)
Tek temsilci (Only Representative)
Türkiye dışındaki üretici adına Türkiye’de yerleşik olarak kayıt, bildirim ve otorite iletişimini yürüten yasal temsilcidir. Yurt dışı üreticiler KKDİK kaydını doğrudan yapamaz.
Ayrıntılı sayfa: Tek temsilci
Tonaj bandı (Tonnage band)
Bir maddenin yılda üretilen veya ithal edilen miktarına göre girdiği aralıktır (1-10, 10-100, 100-1000 ve 1000 ton üzeri). Veri gereksinimleri tonaj bandı yükseldikçe artar.
Ayrıntılı sayfa: Tonaj bandı
UFI kodu (Unique Formula Identifier)
Zararlı karışımların Zehir Danışma Merkezi bildiriminde kullanılan 16 haneli alfanümerik koddur ve ürün etiketinde yer alması zorunludur. Firmanın vergi numarası ile bir formül numarasından üretilir.
Yönetmeliğin resmî tam metni: KKDİK Yönetmeliği — Resmî Gazete.