Ana sayfa/KKDİK Yönetmeliği: Tam Metin, Kısımlar ve Yükümlülükler
KKDİK Yönetmeliği: Tam Metin, Kısımlar ve Yükümlülükler
KKDİK Yönetmeliği, tam adıyla Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik, Türkiye’de kimyasal maddelerin piyasaya arzını düzenleyen temel mevzuattır. 23 Haziran 2017 tarihli ve 30105 sayılı mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Avrupa Birliği’ndeki REACH Tüzüğü’nün Türkiye uyarlamasıdır ve aynı ilkeye dayanır: veri yoksa pazar da yoktur.
KKDİK Yönetmeliği künyesi
- Tam adı: Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik
- Yayım: 23 Haziran 2017, Resmî Gazete sayı 30105 (mükerrer)
- Yetkili kurum: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- Sistem: Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS)
- AB karşılığı: REACH Tüzüğü (1907/2006)
Yönetmelik hangi kısımlardan oluşur?
KKDİK Yönetmeliği on iki kısımdan oluşur. Hangi yükümlülüğün nerede düzenlendiğini bilmek, dosya hazırlarken doğru maddeye gitmeyi kolaylaştırır.
- Genel Konular — amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar
- Maddelerin Kaydı — kayıt yükümlülüğü, tonaj eşikleri, dosya içeriği
- Verilerin Paylaşılması ve Gereksiz Testlerden Kaçınılması — MBDF, ortak kayıt, erişim mektubu
- Tedarik Zinciri İçerisinde Bilgi — güvenlik bilgi formu ve bilgi akışı
- Alt Kullanıcılar — kullanım koşulları ve doğrulama yükümlülüğü
- Değerlendirme — dosya ve madde değerlendirmesi
- İzin — izne tabi maddeler ve başvuru
- Bazı Zararlı Maddelerin, Karışımların ve Eşyaların Kısıtlanması
- Ücretler — kayıt ve başvuru harçları
- Bilgiler — bilgiye erişim ve gizlilik
- Denetim ve Yaptırım
- Çeşitli ve Son Hükümler — geçiş hükümleri ve takvim
KKDİK Yönetmeliği kimleri bağlar?
Yükümlülük şirketin rolüne göre değişir. Türkiye’de üretim yapan imalatçı ürettiğini, ithalatçı ise ithal ettiğini kaydeder. Türkiye dışındaki üretici doğrudan kayıt yapamaz; Türkiye’de yerleşik bir tek temsilci atar. Alt kullanıcı kayıt yaptırmaz ama kullanımının tedarikçinin dosyasında kapsandığını doğrulamak zorundadır.
Kayıt eşiği ve tonaj
Kayıt yükümlülüğü, tüzel kişi başına yılda 1 ton eşiğiyle başlar. Miktar takvim yılı toplamı üzerinden hesaplanır; farklı tedarikçilerden gelen miktarlar toplanır ve karışım içindeki madde payı oranında sayılır. Tonaj bandı yükseldikçe istenen veri seti genişler, belirli eşiğin üzerinde kimyasal güvenlik raporu zorunlu hâle gelir.
Denetim ve yaptırım
Yönetmeliğin on birinci kısmı denetim ve yaptırımı düzenler. Kayıtsız üretim veya ithalat, idari para cezasının yanında maddenin piyasaya arzının durdurulmasına yol açabilir. Denetimde istenen ilk belge genellikle madde envanteri, tonaj kayıtları ve kayıt kanıtlarıdır.
İlgili sayfalar
- KKDİK Nedir? Kayıt ve Tonaj Rehberi
- KKDİK Kayıt Takvimi ve Son Tarihler
- KKDİK İdari Para Cezaları
- KKDİK Terimler Sözlüğü
- KKDİK Danışmanlık Hizmetleri
Yönetmeliğin resmî tam metni: KKDİK Yönetmeliği — Resmî Gazete, 23.06.2017 / 30105 (mükerrer).
Yönetmelik kapsamındaki yükümlülükleriniz için ONAY Mühendislik ile iletişime geçin.
KKDİK Yönetmeliğinin ekleri: Ek-1’den Ek-18’e
KKDİK Yönetmeliği on sekiz ekten oluşur. Madde metni çerçeveyi kurar; işin uygulaması eklerdedir. Kayıt dosyasında hangi verinin isteneceği, hangi maddenin muaf olduğu, hangi kullanımın kısıtlandığı bu eklerde yazar. Ekler AB REACH Tüzüğü’nün ekleriyle büyük ölçüde örtüşür — Ek-18 ise Türkiye’ye özgüdür, AB REACH’te karşılığı yoktur.
| Ek | Başlık | Uygulamada ne işe yarar |
|---|---|---|
| Ek-1 | Maddelerin değerlendirilmesi ve kimyasal güvenlik raporlarının hazırlanması için genel hükümler | Kimyasal güvenlik raporunun iskeletini verir. 10 ton/yıl üzerindeki her kayıtta bu eke göre çalışılır. |
| Ek-2 | Güvenlik bilgi formlarının hazırlanması için gereklilikler | GBF’nin 16 bölümlük yapısı buradadır; GBF hazırlayanın birincil dayanağı. |
| Ek-3 | 1–10 ton arası kayıt ettirilen maddeler için kriterler | Düşük tonajda hangi maddenin tam veri seti isteyeceğini belirler. |
| Ek-4 | Kayıt yükümlülüğünden muaf maddeler | Muafiyet kontrolünün ilk durağı; su, azot, glikoz gibi maddeler burada. |
| Ek-5 | Kayıt yükümlülüğünden muafiyetler | Madde bazlı değil durum bazlı muafiyetler: doğada bulunan işlenmemiş maddeler, yan ürünler. |
| Ek-6 | 11’inci maddede atıfta bulunulan bilgi gereklilikleri | Her kayıt dosyasının çekirdeği: kayıt ettiren kimliği, madde tanımlaması, imalat ve kullanım bilgisi. |
| Ek-7 | 1 ton ve üzeri maddeler için standart bilgi gereklilikleri | En alt tonaj bandının veri seti: fiziko-kimyasal özellikler ve temel toksisite/ekotoksisite. |
| Ek-8 | 10 ton ve üzeri maddeler için standart bilgi gereklilikleri | Ek-7’nin üzerine eklenir; bu bantta kimyasal güvenlik raporu da zorunlu olur. |
| Ek-9 | 100 ton ve üzeri maddeler için standart bilgi gereklilikleri | Uzun süreli toksisite ve çevresel kader çalışmaları devreye girer, test önerisi sunulur. |
| Ek-10 | 1.000 ton ve üzeri maddeler için standart bilgi gereklilikleri | En kapsamlı veri seti; maliyetin ve sürenin en yüksek olduğu bant. |
| Ek-11 | Standart test rejimlerinin uyarlanmasına ilişkin genel kurallar | Test yaptırmadan veri sunmanın yolu: read-across, QSAR, weight of evidence, test atlama gerekçeleri. |
| Ek-12 | Alt kullanıcıların madde değerlendirmesi ve kimyasal güvenlik raporu hazırlaması | Kullanımınız tedarikçinin maruz kalma senaryosunda yoksa alt kullanıcı raporu bu eke göre hazırlanır. |
| Ek-13 | PBT ve vPvB maddelerin belirlenmesi için kriterler | Kalıcı, biyobirikimli, toksik değerlendirmesinin eşikleri; SVHC yolunun teknik kapısı. |
| Ek-14 | İzne tabi maddeler listesi | Listeye giren madde izin alınmadan piyasaya arz edilemez. AB REACH Ek-XIV’ün karşılığı. |
| Ek-15 | Dosyalar | Kısıtlama ve izin süreçlerinde Bakanlığa sunulacak dosyaların içeriği. |
| Ek-16 | Sosyo-ekonomik analiz | İzin başvurusunda kullanımın toplumsal faydası argümanının çerçevesi. |
| Ek-17 | Belirli zararlı maddelerin, karışımların ve eşyaların imalatı, piyasaya arzı ve kullanımı hakkında kısıtlamalar | En sık sorulan ek. Kısıtlama listesi: madde buradaysa belirli kullanımlar yasak veya şarta bağlıdır. AB REACH Ek-XVII’nin karşılığıdır ve düzenli güncellenir. |
| Ek-18 | Kimyasal Değerlendirme Uzmanı yeterlilik belgesi alma koşulları | Türkiye’ye özgü ek. Kayıt dosyasını kimin onaylayabileceğini belirler: KDU belgesi olmayan kişi dosyayı imzalayamaz. AB REACH’te böyle bir zorunluluk yoktur. |
Hangi ek hangi tonajda devreye girer?
Kayıt dosyasının büyüklüğünü belirleyen tek şey tonaj bandıdır. Bantlar birikimlidir: üst bant, altındaki bandın verisini de kapsar.
| Yıllık miktar (tüzel kişi başına) | Zorunlu veri eki | Kimyasal güvenlik raporu |
|---|---|---|
| 1 – 10 ton | Ek-6 + Ek-7 | Zorunlu değil |
| 10 – 100 ton | Ek-6 + Ek-7 + Ek-8 | Zorunlu |
| 100 – 1.000 ton | Ek-6 + Ek-7 + Ek-8 + Ek-9 | Zorunlu |
| 1.000 ton ve üzeri | Ek-6 + Ek-7 + Ek-8 + Ek-9 + Ek-10 | Zorunlu |
Eşik tüzel kişi başına yılda 1 tondur. Aynı maddeyi iki ayrı şirketiniz 0,6’şar ton ithal ediyorsa kayıt yükümlülüğü doğmaz; tek şirket 1,1 ton ithal ediyorsa doğar. Tonaj hesabı yanlış yapıldığında ya gereksiz maliyet ya da eksik kayıt riski doğar — yükümlülük testimizle durumunuzu kontrol edebilir, 2026 harç tarifesinden maliyeti görebilirsiniz.
Değerlendirme, izin ve kısıtlama: diğer üç sütun
KKDİK yalnızca kayıttan ibaret değildir. Yönetmeliğin adındaki diğer üç sütun için ayrıntılı rehberlerimiz:
- KKDİK dosya değerlendirmesi — uygunluk kontrolü, test teklifi incelemesi, 30 günlük görüş hakkı
- KKDİK madde değerlendirmesi — önceliklendirme ölçütleri ve ilave bilgi talebi
- KKDİK izin süreci ve Ek-14 — yüksek önem arz eden maddeler, izin başvurusu, ikame planı
- KKDİK kısıtlama ve Ek-17 — yasaklı ve şartlı maddeler, eşya içindeki madde kapsamı
Mevzuatın bütünü
KKDİK tek başına durmaz; SEA, güvenlik bilgi formu ve UFİ/PCN ile birlikte çalışır. Dördünün nasıl bağlandığını ve rolünüze göre hangi yükümlülüğün doğduğunu tek sayfada görün: Türkiye kimyasal mevzuat haritası.
Muafiyet iddianız varsa önce kapsamı doğrulayın: KKDİK kapsam dışı maddeler — atık, transit, ara madde, polimer ve kozmetikte hangi muafiyetin neyi kaldırdığı.